భారతీయ సనాతన ధర్మంలో భగవంతునికంటే ముందుగా పూజింపబడే అత్యున్నత స్థానం 'గురువు'ది. ప్రతి సంవత్సరం ఆషాఢ శుద్ధ పౌర్ణమిని మనం 'గురు పౌర్ణమి' లేదా 'వ్యాస పూర్ణిమ'గా అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటాం. అజ్ఞానమనే చీకటిని తొలగించి, జ్ఞానమనే వెలుగు వైపు నడిపించే గురు పరంపరకు ఆద్యుడైన వేదవ్యాస మహర్షి జన్మదినమే ఈ పుణ్యదినం. ప్రాచీన గ్రంథాలు, ఉపనిషత్తులు గురు తత్వాన్ని మరియు వ్యాస భగవానుని విశిష్టతను ఎలా వర్ణించాయో ఈ వ్యాసంలో వివరంగా తెలుసుకుందాం.
ప్రాచీన సాహిత్యంలో 'గురు' శబ్ద పరమార్థం
సాధారణంగా మనం ఉపాధ్యాయులను లేదా విద్యను నేర్పే వారిని గురువులు అంటాం. కానీ ప్రాచీన భారతీయ వేదాంతంలో 'గురు' అనే పదానికి అత్యంత లోతైన ఆధ్యాత్మిక అర్థం ఉంది. అద్వయతారక ఉపనిషత్తు ప్రకారం:
"గుకారస్త్వంధకారశ్చ రుకారస్తన్నిరోధకః ।
అంధకార నిరోధాత్ గురురిత్యభిదీయతే ॥"
అర్థం: 'గు' అంటే అజ్ఞానమనే అంధకారం (చీకటి), 'రు' అంటే ఆ చీకటిని పారదోలేది లేదా నిరోధించేది. మానవుని మనస్సులోని అహంకారం, అజ్ఞానం అనే చీకట్లను సంపూర్ణంగా తొలగించి, ఆత్మజ్ఞాన ప్రకాశాన్ని ప్రసాదించే మహనీయుడే నిజమైన 'గురువు'.
స్కంద పురాణంలోని గురు గీత గురువును త్రిమూర్తి స్వరూపంగా ఇలా కీర్తిస్తుంది:
"గురుర్బ్రహ్మా గురుర్విష్ణుః గురుర్దేవో మహేశ్వరః ।
గురుస్సాక్షాత్ పరబ్రహ్మ తస్మై శ్రీగురవే నమః ॥"
సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మలా కొత్త ఆలోచనలను పుట్టిస్తూ, విష్ణువులా మనలోని జ్ఞానాన్ని కాపాడుతూ, శివునిలా మనలోని చెడును లయం చేసే పరబ్రహ్మ స్వరూపమే గురువు అని దీని సారాంశం.
వ్యాస పూర్ణిమ: వేదవ్యాసుని అమరత్త్వం
ఆషాఢ పౌర్ణమినాడే పరాశర మహర్షి మరియు సత్యవతీ దేవిల పుత్రుడైన వ్యాసుడు యమునా నదీ తీరంలోని ఒక ద్వీపంలో జన్మించాడు. నల్లని మేనిఛాయతో ద్వీపంలో జన్మించడం వల్ల ఆయనకు 'కృష్ణ ద్వైపాయనుడు' అనే నామధేయం కలిగింది. ఆయనను సనాతన ధర్మానికి మూలస్తంభంగా భావించడానికి ప్రధాన కారణాలు:
వేద విభజన: మానవుల అల్ప ఆయుష్షును, తగ్గుతున్న గ్రహణ శక్తిని ముందుగానే గ్రహించిన వ్యాసుడు, ఏకరాశిగా ఉన్న అనంతమైన వేద విజ్ఞానాన్ని ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదం, అథర్వణ వేదం అని నాలుగు భాగాలుగా విభజించారు. ఈ గొప్ప కార్యానికి గాను ఆయనకు 'వేదవ్యాసుడు' అనే సార్థక నామం స్థిరపడింది.
పంచమ వేద నిర్మాణం (మహాభారతం): వేదాలలోని క్లిష్టమైన వేదాంత రహస్యాలను సామాన్య ప్రజలకు సైతం సులభంగా అర్థమయ్యేలా కథలు, నీతి సూత్రాల రూపంలో 'మహాభారతం' అనే అద్భుత ఇతిహాసాన్ని అందించారు.
అష్టాదశ పురాణాలు & బ్రహ్మసూత్రాలు: 18 మహాపురాణాలను, ఉపనిషత్తుల సారసర్వస్వమైన 'బ్రహ్మసూత్రాలను' రచించి హిందూ ధర్మ పునాదులను శాశ్వతంగా పదిలపరిచారు.
అందుకే ప్రాచీన స్తోత్ర సాహిత్యం వ్యాసుని సాక్షాత్తు శ్రీమహావిష్ణువుగా కీర్తించింది:
"వ్యాసాయ విష్ణురూపాయ వ్యాసరూపాయ విష్ణవే ।
నమో వై బ్రహ్మనిధయే వాసిష్ఠాయ నమో నమః ॥"
నేటి సమాజంలో గురు పౌర్ణమి ఆవశ్యకత
ఆధునిక యుగంలో సమాచారం (Information) అంతర్జాలంలో విరివిగా లభిస్తోంది, కానీ విజ్ఞానం (Wisdom) మరియు సంస్కారం (Character) కేవలం ఒక ఉత్తమ గురువు ద్వారా మాత్రమే లభిస్తాయి. గూగుల్ మనకు సమాధానాలు ఇవ్వగలదు, కానీ ఏ ప్రశ్న అడగాలో, జీవితాన్ని ఎలా నడుపుకోవాలో నేర్పేది గురువు మాత్రమే.
ఈ గురు పౌర్ణమి రోజున మనకు అక్షరాలు నేర్పిన ఉపాధ్యాయుల నుండి, జీవిత సత్యాలు నేర్పిన ఆధ్యాత్మిక గురువుల వరకు అందరినీ స్మరించుకుందాం. వారు చూపిన సత్ప్రవర్తన మార్గంలో నడవడమే మనం వారికిచ్చే నిజమైన గురుదక్షిణ.
#GuruPurnima #VyasaPurnima #GuruDevoBhava #SanatanaDharma #TeluguBhakti #IndianCulture #HappyGuruPurnima #VoiceofMaheedhar
