ఉన్మాదం!
మనిషిని అజ్ఞానం నుండి వెలుగులోకి నడిపించే అక్షరాలపై ఒక ఉన్మాదికి అసూయ పుడితే?
How Nalanda University Was Destroyed by Bakhtiyar Khilji!
అక్షరం... మనిషిని అజ్ఞానం నుండి వెలుగులోకి నడిపించే ఆయుధం. కానీ, అదే అక్షరాలపై ఒక ఉన్మాదికి అసూయ పుడితే? ప్రపంచానికే జ్ఞానాన్ని పంచిన ఒక మహా వృక్షాన్ని, తన అహంకారంతో ఒక రాక్షసుడు నరికివేస్తే? ఆరు నెలల పాటు నిరంతరాయంగా మండిన ఆ జ్ఞానపు మంటలలో... కాలిపోయింది కేవలం పుస్తకాలు కాదు.. మన చరిత్ర! మన వారసత్వం! మన అస్తిత్వం!
చరిత్ర పుటలను నిశితంగా పరిశీలిస్తే... నలంద విశ్వవిద్యాలయం ఒక్కసారి కాదు, తన సుదీర్ఘ ప్రయాణంలో ఏకంగా మూడుసార్లు దారుణమైన దాడులకు గురైంది. ఐదవ శతాబ్దంలో హూణుల పాలకుడైన 'మిహిరాకుల' హయాంలో మొదటిసారి, ఆ తర్వాత ఏడవ శతాబ్దంలో 'గౌడ' రాజ్య పాలకుల చేతిలో రెండవసారి ఈ విద్యా నిలయం పై విధ్వంసం జరిగింది. కానీ, అప్పటి పాలకుల, పండితుల కృషితో ఆ జ్ఞానదేవాలయం మళ్లీ మళ్లీ ప్రాణం పోసుకుని సగర్వంగా నిలబడింది. అయితే... సామాన్య శకం 1193లో టర్కీ సేనాధిపతి 'భక్తియార్ ఖిల్జీ' చేసిన మూడవ మరియు అంతిమ దాడి మాత్రం నలంద అస్తిత్వాన్నే శాశ్వతంగా తుడిచిపెట్టేసింది. ఒకప్పుడు పడినా లేచిన ఆ మహా వృక్షాన్ని, ఖిల్జీ సమూలంగా ఎలా నాశనం చేశాడు? అసలు ఆ చివరి దాడికి దారితీసిన ఆ చీకటి కారణాలు ఏమిటి?
ఈరోజు మనం చూడబోయే చరిత్ర... ఒక వైద్యుడు తన ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి ఒక క్రూరుడిని ఎలా రక్షించాడు? దానికి ప్రతిఫలంగా ఆ మూర్ఖుడు మన దేశానికి చేసిన ద్రోహం ఏమిటి? 90 లక్షల పుస్తకాలు ఆరు నెలల పాటు ఎందుకు మండుతూనే ఉన్నాయి? నలంద విశ్వవిద్యాలయం విధ్వంసం వెనుక ఉన్న ఆ చీకటి రహస్యాలను ప్రాచీన గ్రంథాల ఆధారాలతో ఈరోజు డీకోడ్ చేద్దాము.
వీడియోను చివరిదాకా చూసి మీ అభిప్రాయాలను కామెంట్స్ ద్వారా తెలియజేస్తారని ఆశిస్తున్నాను..
[ ఈ వ్యాసాన్ని వీడియోగా చూడండి: https://youtu.be/nKaI7VEfQhw ]
అది ఐదవ శతాబ్దం. అప్పటికి ఇంకా ఆక్స్‌ఫర్డ్, కేంబ్రిడ్జ్ లాంటి విశ్వవిద్యాలయాల ఊసే లేదు. అప్పుడే మన భారతదేశంలో, బీహార్‌లోని రాజగృహ అంటే నేటి రాజ్‌ గిర్ సమీపంలో, సామాన్య శకం 427లో గుప్త సామ్రాజ్య పాలకుడైన కుమారగుప్తుడు లేక శక్రాదిత్యుడు ఒక మహాద్భుతానికి శంకుస్థాపన చేశాడు. అదే 'నలంద విశ్వవిద్యాలయం'.
నలంద అంటే సంస్కృతంలో, 'జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించేది' (నలం + దా). 30 ఎకరాల సువిశాల ప్రాంగణం. 10,000 మంది విద్యార్థులు, 2,000 మంది ఆచార్యులు. కొరియా, జపాన్, చైనా, టిబెట్, ఇండోనేషియా, పర్షియా, గ్రీస్... ఇలా ప్రపంచ నలుమూలల నుండి విద్యార్థులు ఇక్కడికి వచ్చేవారు. 'ద్వార పండితులు' (Erudite gatekeepers) విద్యార్థులను మౌఖికంగా పరీక్షించేవారు. ప్రవేశ పరీక్ష ఎంత కఠినంగా ఉండేదంటే, కేవలం 20 - 30 శాతం మంది మాత్రమే ఉత్తీర్ణులయ్యేవారు.
నలంద విశ్వవిద్యాలయం గొప్పదనం కేవలం దాని భవనాల్లో లేదు... అక్కడ పాఠాలు బోధించే ఆచార్యుల మేధస్సులో ఉంది. అసలు అక్కడ ఎలాంటివారు విద్యాబోధన చేశారో తెలిస్తే మీరు ఆశ్చర్యపోతారు. ప్రపంచానికి 'సున్నా' (Zero) ను పరిచయం చేసిన మహా గణిత మరియు ఖగోళ శాస్త్రవేత్త 'ఆర్యభట్ట'... 6వ శతాబ్దంలో ఈ విశ్వవిద్యాలయానికి అధిపతిగా (కులపతిగా) వ్యవహరించారని చరిత్రకారులు చెబుతారు. ఒక్కసారి ఆలోచించండి... ఆనాడు ఆర్యభట్ట ఆ సున్నాను కనుగొనకపోతే, ఈరోజు ఈ డిజిటల్ టెక్నాలజీ లేదు, మనం వాడుతున్న కంప్యూటర్లు లేవు, అంతరిక్ష పరిశోధనలు లేవు. ఆధునిక ప్రపంచానికి పునాది పడిన ఆ జ్ఞాన కేంద్రం... మన నలంద!
ఆర్యభట్ట మాత్రమే కాదు... రసాయన శాస్త్రం (ఆల్కెమీ), లోహ విజ్ఞానంలో ప్రపంచాన్ని నివ్వెరపరిచిన గొప్ప తత్వవేత్త ఆచార్య 'నాగార్జునుడు', నలంద కీర్తిని విశ్వవ్యాప్తం చేసిన ఆచార్య 'ధర్మపాల', అలాగే ప్రసిద్ధ చైనా యాత్రికుడు హ్యూయెన్ త్సాంగ్ (Xuanzang) కు స్వయంగా విద్యను బోధించిన మహాపండితుడు ఆచార్య 'శీలభద్ర'... ఇలా చరిత్ర పుటల్లో నిలిచిపోయిన ఎందరో మహానుభావులు నలందలో ఆచార్యులుగా తమ జీవితాలను జ్ఞాన దానానికి అంకితం చేశారు. కేవలం మంత్రాలు, శ్లోకాలే కాదు... గణితం, సైన్స్, మెడిసిన్, ఆస్ట్రానమీ అన్నీ ఇక్కడ పురివిప్పుకున్నాయి.
నలందకు గుండెకాయ... దాని గ్రంథాలయం. దాని పేరు 'ధర్మగంజ్' (Dharmaganja). ఇది మూడు భారీ బహుళ అంతస్తుల భవనాల సముదాయం.
1. రత్నసాగర (రత్నాల సముద్రం) (Ratnasagara - 9 అంతస్తుల భవనం)
2. రత్నోదధి (రత్నాల మహాసముద్రం) (Ratnodadhi)
3. రత్నరంజక (రత్నాల అలంకారం) (Ratnaranjaka) ఆయుర్వేదం, ఖగోళ శాస్త్రం, గణితం, తర్కం, వ్యాకరణం, బౌద్ధ తత్వశాస్త్రం, ఇలా ఏకంగా 90 లక్షల (9 Million) అరుదైన తాళపత్ర గ్రంథాలు అక్కడ ఉండేవి. ఆ జ్ఞానం ప్రపంచంలో మరెక్కడా దొరకదు. కానీ, ఈ ప్రశాంతత ఎంతో కాలం నిలవలేదు.
సామాన్య శకం 1193. టర్కిష్-ఆఫ్ఘన్ సైన్యాధ్యక్షుడు ఇఖ్తియారుద్దీన్ ముహమ్మద్ బిన్ భక్తియార్ ఖిల్జీ. కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ సేనానిగా, భారత భూభాగాలను ఆక్రమిస్తూ, దారిలో కనిపించిన ప్రతిదాన్నీ నాశనం చేస్తూ బీహార్ చేరుకున్నాడు. ఖిల్జీకి ఒకటే పిచ్చి... ఇస్లామిక్ రాజ్యస్థాపన, తన మతమే గొప్పదనే అహంకారం.
కానీ ఒకరోజు, ఖిల్జీకి ఒక వింత వ్యాధి సోకింది. అతని శరీరమంతా నొప్పులు, ప్రాణాలు పోయే పరిస్థితి. తన ఆస్థానంలో ఉన్న గొప్ప గొప్ప హకీమ్‌లందరినీ పిలిపించాడు. రకరకాల మందులు ఇచ్చారు. కానీ వ్యాధి తగ్గలేదు సరికదా, మరింత ముదిరింది. ఖిల్జీ చావు అంచున నిలబడ్డాడు. అప్పుడు ఒక సలహాదారుడు నలంద విశ్వవిద్యాలయంలోని ఆయుర్వేద పండితుల గురించి చెప్పాడు.
"నా హకీమ్‌ల కంటే ఆ కాఫిర్లకు (హిందువులు/బౌద్ధులకు) ఎక్కువ జ్ఞానం ఉందా? అసాధ్యం! నా ప్రాణాలు పోయినా సరే, వాళ్ళ మందు నేను వేసుకోను!" అని అన్నాడు..
అయినా ప్రాణభయంతో, నలంద ఆచార్యుడైన ఆయుర్వేద పండితుడు 'రాహుల్ శ్రీభద్ర' ను పిలిపించాడు ఖిల్జీ. కానీ ఒక విచిత్రమైన, అహంకారపూరితమైన షరతు పెట్టాడు.
ఖిల్జీ పండితుడితో ఇలా అన్నాడు: 'నువ్వు నన్ను బతికించాలి, కానీ నువ్వు ఇచ్చే ఎలాంటి ఆయుర్వేద మందు, కషాయం నేను మింగను. భారతీయ వైద్యం నేను తీసుకోను. నన్ను బాగు చేయకపోతే నిన్ను ప్రాణాలతో వదలను.' ఇదొక మూర్ఖపు షరతు. మందు తినకుండా వ్యాధి ఎలా తగ్గుతుంది?
రాహుల్ శ్రీభద్ర భయపడలేదు. వారిది నలంద జ్ఞానం. ఒకరోజు తర్వాత ఆయన ఖిల్జీ దగ్గరకు ఒక ఖురాన్ గ్రంథాన్ని తీసుకువెళ్లారు. 'ప్రభూ! ఈ ఖురాన్‌లోని కొన్ని పేజీలను ప్రతిరోజూ చదవండి. మీరు త్వరగా కోలుకుంటారు' అని చెప్పారు.
ఖిల్జీకి ఆయుర్వేద పండితుడు వాడిన అద్భుతమైన ట్రిక్ ఇది. ఖురాన్ పేజీల చివరన కంటికి కనిపించని ఒక ఆయుర్వేద మూలికా లేపనాన్ని రాహుల్ శ్రీభద్ర పూశారు. ఖిల్జీ గ్రంథం చదివేటప్పుడు, వేలితో పేజీలు తిప్పడానికి నోటిలోని లాలాజలాన్ని ఉపయోగించేవాడు. అలా పేజీలు తిప్పుతున్నప్పుడు, శ్వాస ద్వారా ఆ ఆయుర్వేద ఔషధం ఖిల్జీ శరీరంలోకి ప్రవేశించింది. కొద్ది రోజులకే ఖిల్జీకి పూర్తిగా నయమైంది!
సాధారణంగా ఎవరైనా ప్రాణాలు కాపాడితే కృతజ్ఞత చూపిస్తారు. కానీ ఖిల్జీ ఒక సైకోపాత్. తన మతంలో, తన దేశంలో లేని అద్భుతమైన వైద్య జ్ఞానం భారతీయ పండితుల దగ్గర ఎలా ఉంది? తన హకీమ్‌ల కన్నా వీరు ఎందుకు గొప్పవారు? తన సొంత వైద్యుల కంటే భారతీయ వైద్యుడికి ఎక్కువ జ్ఞానం ఉందన్న విషయాన్ని ఖిల్జీ భరించలేకపోయాడు. ఈ ఆలోచన అతడిలో భయంకరమైన అసూయను రగిల్చింది. 'ఈ జ్ఞానం అంతా ఎక్కడిది?' అని ఆరా తీశాడు. మూలం 'నలంద విశ్వవిద్యాలయం' అని తెలిసింది. ఆ జ్ఞానాన్ని నాశనం చేయమని ఆదేశించాడు ఆ ఉన్మాది.
చరిత్రకారుడు మిన్హాజ్-ఇ-సిరాజ్ తన గ్రంథమైన 'తబకత్-ఇ నసిరి' (Tabaqat-i Nasiri) లో ఈ మారణహోమాన్ని స్పష్టంగా రాశాడు. ఆయుధాలు పట్టుకోవడం కూడా తెలియని అమాయక విద్యార్థులను, గురువులను సజీవ దహనం చేశారు, కొందరి తలలు నరికారు. ఆ జ్ఞాన సముదాయం హాహాకారాలతో దద్దరిల్లింది. తన ప్రాణాలు కాపాడిన వైద్యుడికీ, ఆ వైద్యుడిని తయారుచేసిన బడికీ, ఖిల్జీ ఇచ్చిన పైశాచిక బహుమతి... మరణం.
నలందను నాశనం చేసిన తర్వాత ఖిల్జీ కన్ను అపార విద్యాభాండాగారమైన లైబ్రరీపై పడింది. రత్నసాగర, రత్నోదధి భవనాలకు నిప్పు పెట్టాడు. మీరు నమ్మగలరా? ఆ లైబ్రరీలో ఉన్న 90 లక్షల పుస్తకాలు కాలిపోవడానికి ఏకంగా ఆరు నెలల (6 Months) సమయం పట్టింది.
ఆ అగ్ని అంత కాలం ఎందుకు మండిందంటే... అప్పటి పుస్తకాలు కాగితంతో చేసినవి కావు. అవన్నీ తాళపత్ర గ్రంథాలు (Palm Leaf Manuscripts). వాటిని భద్రపరచడానికి ప్రత్యేకమైన చెట్ల బెరడులు, సహజమైన నూనెలు ఉపయోగించేవారు. ఆ నూనెల వల్ల ఆ గ్రంథాలు ఒక మహా యజ్ఞవాటికలా, ఆరు నెలల పాటు మండుతూనే ఉన్నాయి. ఆకాశమంతా నల్లటి పొగ ఆవరించింది.
ఈ మారణహోమం నుండి కొందరు పండితులు ప్రాణాలు గుప్పిట్లో పెట్టుకుని కొన్ని అతిముఖ్యమైన గ్రంథాలను తీసుకుని టిబెట్, నేపాల్ దేశాలకు పారిపోయారు. 1234 వ సంవత్సరంలో టిబెట్ యాత్రికుడు ధర్మస్వామి (Dharmasvamin) నలందను దర్శించినప్పుడు, ఆ శిథిలాల మధ్య 90 ఏళ్ల ఒక వృద్ధ ఆచార్యుడు, ఒక బ్రాహ్మణుడి సహాయంతో, ప్రాణాపాయ స్థితిలో కూడా విద్యను బోధిస్తున్న దృశ్యాన్ని తన రికార్డులలో రాశాడు. మంటల నుండి బ్రతికి బట్టకట్టిన ప్రజ్ఞాపారమిత సూత్ర (Prajnaparamita Sutra) లాంటి కొన్ని గ్రంథాలు, ఈరోజుకీ టిబెట్ ఆశ్రమాల్లో భద్రంగా ఉన్నాయి. కానీ మనం కోల్పోయిన జ్ఞానంతో పోలిస్తే అది సముద్రంలో ఒక నీటిబొట్టు మాత్రమే.
ఖిల్జీ తగలబెట్టింది కొన్ని పుస్తకాలను మాత్రమే కాదు... భారతీయ శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాలను, మన ఆయుర్వేదాన్ని, ఖగోళ శాస్త్రాన్ని. నలంద కనుక ఆరోజు కాలిపోకుండా ఉండి ఉంటే, ఈరోజు భారతదేశం వైజ్ఞానికంగా ప్రపంచాన్ని ఏలేది. ఒక ఉన్మాది అసూయ, ఒక సామ్రాజ్యపు మూర్ఖత్వం... మన దేశ చరిత్రను వందల ఏళ్లు వెనక్కి నెట్టేసింది.
కానీ శిథిలమైనా, నలంద గొప్పదనం చెరిగిపోదు. ఆ బూడిదలో నాటి మన పూర్వీకుల అపారమైన మేధస్సు దాగి ఉంది. ఈ నిజాలు ప్రతి భారతీయుడికి తెలియాలి. మన చరిత్ర అంటే రాజుల యుద్ధాలు మాత్రమే కాదు. అక్షరం కోసం మన పూర్వీకులు చేసిన త్యాగాలు కూడా!
కాలం ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండదు. బూడిదలో నుంచి పుట్టుకొచ్చే ఫీనిక్స్ పక్షిలా... నలంద మళ్లీ ప్రాణం పోసుకుంది! నలంద ప్రాచీన వైభవాన్ని పునరుద్ధరించాలనే సంకల్పంతో, మన భారత ప్రస్తుత ప్రభుత్వం, అదే రాజ్‌గిర్ భూమిపై ఒక అద్భుతమైన నూతన క్యాంపస్‌ను నిర్మించింది. జూన్ 19, 2024 న మన ప్రధానమంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ గారు ఈ నూతన నలందను ప్రపంచానికి అంకితం చేశారు.
ప్రఖ్యాత ఆర్కిటెక్ట్ బి.వి. దోషి, ప్రాచీన నలంద ఆకృతినీ, ఆత్మనూ ప్రతిబింబించేలా దీనిని డిజైన్ చేశారు. ఇది కేవలం ఒక యూనివర్సిటీ మాత్రమే కాదు, ఇది ఒక 'నెట్ జీరో గ్రీన్ క్యాంపస్' (Net Zero Green Campus). 100 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో అలనాటి కమల్ సాగర్ చెరువులు, సోలార్ మరియు నీటి శుద్ధి ప్లాంట్లతో పూర్తి పర్యావరణ హితంగా దీన్ని తీర్చిదిద్దారు.
నలంద ఒకప్పుడు ప్రపంచాన్ని ఎలా ఏకం చేసిందో, ఇప్పుడు కూడా భారతదేశంతో పాటు చైనా, సింగపూర్, జపాన్ వంటి 17 దేశాల సహకారంతో ఈ ప్రాజెక్ట్ రూపుదిద్దుకుంది. ఇప్పుడు మళ్లీ ఇక్కడ బౌద్ధ అధ్యయనాలు, తత్వశాస్త్రం, పర్యావరణం మరియు అంతర్జాతీయ సంబంధాలలో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ మరియు పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి. ఖిల్జీ నలంద భవనాలను, గ్రంథాలనూ కాల్చగలిగాడేమో కానీ... భారతీయ జ్ఞాన దాహాన్ని కాదు. అవును... నలంద ఆగిపోలేదు, దాని అక్షర ప్రయాణం మళ్లీ మొదలైంది!
ఈ వీడియో మీకు నచ్చినట్లయితే, ఆనాటి మన పండితుల గొప్పదనానికి నివాళిగా ఈ వీడియోను ప్రతి ఒక్కరికీ షేర్ చేయండి. ఇది కేవలం చరిత్ర కాదు, మన ఐడెంటిటీ. వీడియోను LIKE చేయడం మర్చిపోకండి.
జై హింద్!
